TOU (Time of Use) คือมิเตอร์ที่คิดค่าไฟตามช่วงเวลา แทนที่จะคิดอัตราเดียวตลอดวัน คำถามที่ทุกคนสงสัยคือ "เปลี่ยนแล้วประหยัดจริงไหม?" คำตอบคือ คุ้มเฉพาะกับบางพฤติกรรมการใช้ไฟเท่านั้น และอาจ เพิ่มค่าไฟ ถ้าใช้ผิดประเภท บทความนี้จะอธิบายอัตรา TOU 2569 ทั้ง MEA และ PEA วิธีคำนวณส่วนต่าง 5 พฤติกรรมที่ควร/ไม่ควรเปลี่ยน ขั้นตอนสมัคร และเหตุผลที่ TOU + โซลาร์เป็นคอมโบที่คุ้มที่สุด
โครงสร้าง TOU ของทั้ง MEA (การไฟฟ้านครหลวง) และ PEA (การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค) แบ่งเหมือนกันเป็น 2 ช่วงเวลา:
| ช่วงเวลา | วัน | เวลา |
|---|---|---|
| On-Peak | จันทร์ – ศุกร์ | 09:00 – 22:00 น. |
| Off-Peak | จันทร์ – ศุกร์ | 22:00 – 09:00 น. |
| Off-Peak | เสาร์ – อาทิตย์ | ทั้งวัน 24 ชั่วโมง |
| Off-Peak | วันหยุดราชการ | ทั้งวัน 24 ชั่วโมง |
หมายเหตุสำคัญ: วันหยุดที่ถือเป็น Off-Peak คือวันหยุดตามประกาศของทางราชการ (เช่น ปีใหม่ สงกรานต์ วันแม่ วันพ่อ วันมหากษัตริยาธิราช) ไม่รวมวันหยุดของธนาคารหรือเอกชน รวมแล้วใน 1 ปีมีประมาณ 121 วันที่เป็น Off-Peak ทั้งวัน (เสาร์-อาทิตย์ 104 วัน + วันหยุดราชการเฉลี่ย ~17 วัน)
สำหรับบ้านพักอาศัย ขนาดมิเตอร์ 5(15)A ถึง 30(100)A อัตรา TOU แบบ 1.3 มีดังนี้ (ก่อน Ft + VAT):
| ช่วง | อัตรา (บาท/หน่วย) | เทียบอัตราปกติ 1.2 |
|---|---|---|
| On-Peak | 5.7982 | 3.24–4.42 (อัตราก้าวหน้า) |
| Off-Peak | 2.6369 | 3.24–4.42 (อัตราก้าวหน้า) |
| ช่วง | อัตรา (บาท/หน่วย) | เทียบอัตราปกติ 1.1.2 |
|---|---|---|
| On-Peak | 5.7982 | 3.24–4.42 (อัตราก้าวหน้า) |
| Off-Peak | 2.6369 | 3.24–4.42 (อัตราก้าวหน้า) |
อัตราเลขเหมือนกันระหว่าง MEA และ PEA สำหรับ TOU บ้านพักอาศัย แต่ค่าธรรมเนียมการเปลี่ยนมิเตอร์ต่างกัน: MEA ประมาณ 4,000–6,000 บาท ส่วน PEA ประมาณ 6,000–7,000 บาท นอกจากนี้ทั้งสองยังมี ค่าบริการรายเดือน ประมาณ 38.22 บาท/เดือน เพิ่มจากค่าไฟปกติ และค่า Ft + VAT 7% ที่บวกเหมือนกันทั้งสองแบบ
ก่อนตัดสินใจเปลี่ยน คุณต้องประมาณการสัดส่วนการใช้ไฟ On-Peak vs Off-Peak ของบ้าน วิธีง่ายที่สุดคือดูจากพฤติกรรม:
ดูจากบิลค่าไฟ หรือคำนวณคร่าว ๆ จากค่าไฟ ÷ 4 บาท ตัวอย่าง: ค่าไฟ 4,000 บาท/เดือน ≈ 1,000 หน่วย/เดือน
ใช้ตารางอ้างอิงนี้เป็นจุดเริ่มต้น:
| พฤติกรรมบ้าน | สัดส่วน On-Peak | สัดส่วน Off-Peak |
|---|---|---|
| WFH เปิดแอร์ทั้งวัน | 55–65% | 35–45% |
| มีคนอยู่บ้านกลางวันบ้าง | 40–50% | 50–60% |
| ออกทำงานทั้งคู่ กลับเย็น | 25–35% | 65–75% |
| ติดโซลาร์เซลล์ | 15–25% | 75–85% |
| โซลาร์ + ชาร์จ EV กลางคืน | 10–20% | 80–90% |
สูตร:
ตัวอย่าง: บ้านใช้ไฟ 1,000 หน่วย/เดือน, สัดส่วน On-Peak 30% (300 หน่วย), Off-Peak 70% (700 หน่วย):
| อัตรา TOU | อัตราปกติ 1.2 | |
|---|---|---|
| หน่วย On-Peak | 300 × 5.80 = 1,740 | ~3,818 (ก้าวหน้า) |
| หน่วย Off-Peak | 700 × 2.64 = 1,848 | |
| ค่าพลังงานรวม | 3,588 | 3,818 |
| ค่าบริการ | 38.22 | 38.22 |
| + Ft + VAT 7% | ~3,879 | ~4,127 |
| รวม | 3,879 | 4,127 |
ส่วนต่าง: ประหยัด ~248 บาท/เดือน หรือ ~3,000 บาท/ปี ค่ามิเตอร์ TOU 5,000 บาทคืนทุนใน ~20 เดือน
คำนวณส่วนต่าง TOU vs ปกติสำหรับบ้านคุณ
เครื่องคำนวณจะประมาณสัดส่วน On-Peak/Off-Peak จากพฤติกรรมการใช้แอร์และเปรียบเทียบให้อัตโนมัติ
เปรียบเทียบฟรี →✓ คุ้มแน่นอน ใช้ไฟกลางวันแค่ตู้เย็น + standby = ~15% ของหน่วยใช้งาน Off-Peak ครอบคลุมเกือบทุกอย่าง รวมถึงการใช้ไฟตอนค่ำ-ดึก ประหยัดได้ 250–400 บาท/เดือน คืนทุนค่ามิเตอร์ใน 1–2 ปี
✗ อย่าเปลี่ยน (ถ้าไม่มีโซลาร์) ใช้ไฟ On-Peak 55–65% หน่วย On-Peak ที่อัตรา 5.80 บาทแพงกว่าก้าวหน้า 1.2 ทำให้บิลรวมเพิ่ม 300–600 บาท/เดือน ทางเลือกที่ดีกว่าคือติดโซลาร์ก่อน แล้วค่อยพิจารณา TOU
✓ คุ้มมาก โซลาร์ตัดการใช้ไฟ On-Peak ออกไปเกือบหมด เหลือแค่ใช้ Off-Peak ตอนกลางคืน ส่วนต่างเพิ่มเป็น 500–1,000 บาท/เดือน ทำให้คืนทุนทั้งโซลาร์ + ค่ามิเตอร์ TOU เร็วขึ้น 1–1.5 ปี
✓ คุ้มมาก รถ EV ใช้ไฟชาร์จ 30–60 หน่วย/คืน ถ้าตั้งให้ชาร์จหลัง 22:00 จะคิดที่ 2.64 บาท/หน่วย แทน 4.42 บาท ประหยัดค่าชาร์จเกือบครึ่ง บ้านที่ชาร์จ EV ประหยัดได้ 600–1,200 บาท/เดือน
✗ ไม่คุ้ม หน่วยใช้งานน้อย (~350 หน่วย/เดือน) อยู่ในขั้นล่างของอัตราก้าวหน้าที่ค่อนข้างถูกอยู่แล้ว ส่วนต่างกับ TOU น้อย คืนทุนค่ามิเตอร์ใช้เวลานานเกิน 5 ปี ไม่คุ้มความยุ่งยาก
การใช้ TOU คู่กับโซลาร์เซลล์เป็นกลยุทธ์ที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับบ้านพักอาศัย เพราะรวมข้อดีของทั้งสองระบบ:
| สถานการณ์ | คืนทุน | ROI ต่อปี |
|---|---|---|
| โซลาร์ + อัตราปกติ | 6.8 ปี | 14.7% |
| โซลาร์ + TOU | 5.5 ปี | 18.2% |
การเปลี่ยน TOU เพิ่มผลตอบแทนของโซลาร์ขึ้น ~25% เพราะหน่วยที่โซลาร์ตัดออกในช่วงกลางวันมีอัตราที่แพงกว่า ROI เพิ่มจาก 14.7% เป็น 18.2% ต่อปี ซึ่งทำให้คืนทุนเร็วขึ้น 1.3 ปี
โซลาร์ + TOU คุ้มแค่ไหนสำหรับบ้านคุณ?
เครื่องคำนวณจะแสดงผลทั้ง 4 ทางเลือก: ปกติ / TOU / โซลาร์ / โซลาร์+TOU พร้อมเปรียบเทียบคืนทุน
คำนวณเปรียบเทียบ →มิเตอร์ TOU เป็นเครื่องมือที่ทรงพลัง แต่ คุ้มเฉพาะกับบ้านที่พฤติกรรมการใช้ไฟตรงกับโครงสร้างราคา ก่อนเปลี่ยน ตรวจสอบสัดส่วน On-Peak vs Off-Peak ของบ้านให้แน่ใจว่าใช้ Off-Peak มากกว่า 60% หากบ้านอยู่กลางวันใช้ไฟหนัก แนะนำให้ติดโซลาร์ก่อนแล้วค่อยพิจารณา TOU เพราะคอมโบ TOU + โซลาร์เป็นทางเลือกที่ ROI สูงสุดในประเทศไทยปัจจุบัน
TOU (Time of Use) คือมิเตอร์ที่คิดค่าไฟตามช่วงเวลา แบ่งเป็น On-Peak (จันทร์-ศุกร์ 09:00-22:00) ค่าไฟแพง และ Off-Peak (เวลาที่เหลือ + เสาร์-อาทิตย์ + วันหยุดราชการ) ค่าไฟถูก เหมาะกับบ้านที่ใช้ไฟตอนเย็น-กลางคืน หรือบ้านที่ติดโซลาร์เซลล์
โครงสร้างเหมือนกันคือ On-Peak จันทร์-ศุกร์ 09:00-22:00 และ Off-Peak ในเวลาที่เหลือ แต่ตัวเลขอัตราต่างกันเล็กน้อย MEA ครอบคลุมกรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ ส่วน PEA ครอบคลุมพื้นที่อื่นทั่วประเทศ ค่ามิเตอร์เปลี่ยนใหม่ของ MEA อยู่ที่ 4,000-6,000 บาท PEA อยู่ที่ 6,000-7,000 บาท
คุ้มสำหรับ (1) บ้านที่ไม่มีคนอยู่กลางวัน ออกไปทำงาน (2) บ้านที่ติดโซลาร์เซลล์ (3) บ้านที่ชาร์จ EV ตอนกลางคืน (4) บ้านที่ค่าไฟเกิน 2,500 บาท/เดือน ไม่คุ้มสำหรับบ้านที่ WFH เปิดแอร์ทั้งวันโดยไม่มีโซลาร์ หรือบ้านค่าไฟต่ำกว่า 1,500 บาท/เดือน
บ้านที่ไม่มีคนอยู่กลางวัน ใช้ไฟ Off-Peak 65-70% ประหยัดได้ 200-400 บาท/เดือน คืนทุนค่ามิเตอร์ใน 1-2 ปี บ้านที่ติดโซลาร์เซลล์ด้วย ประหยัดเพิ่มเป็น 500-1,000 บาท/เดือน เพราะกลางวันใช้ไฟจากโซลาร์ไม่ต้องจ่ายอัตรา On-Peak
ยื่นคำร้องที่สำนักงาน MEA หรือ PEA ใกล้บ้าน หรือยื่นออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ของการไฟฟ้า เอกสารที่ใช้คือสำเนาบัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน และใบแจ้งค่าไฟเดือนล่าสุด ค่ามิเตอร์ใหม่ 4,000-7,000 บาท จ่ายครั้งเดียว ระยะเวลาดำเนินการ 2-4 สัปดาห์
เปลี่ยนกลับได้ แต่ต้องใช้ TOU ขั้นต่ำ 12 เดือนก่อน หลังจากนั้นยื่นคำร้องที่การไฟฟ้าได้ การเปลี่ยนกลับมีค่าใช้จ่ายประมาณ 1,500-2,000 บาท ดังนั้นควรประเมินจากบิลค่าไฟอย่างน้อย 3-6 เดือนก่อนเปลี่ยน
ใช่ วันหยุดราชการตามประกาศของรัฐ (เช่น สงกรานต์ วันแม่ วันพ่อ ปีใหม่) คิดเป็น Off-Peak ทั้งวัน 24 ชั่วโมง รวมถึงเสาร์-อาทิตย์ก็เป็น Off-Peak ทั้งวันเช่นกัน ทำให้บ้านที่ใช้ไฟหนักช่วงสุดสัปดาห์ได้ประโยชน์เพิ่ม
เป็นคอมโบที่คุ้มที่สุด เพราะกลางวันโซลาร์ผลิตไฟใช้เอง ตัดอัตรา On-Peak ที่แพง (5.78 บาท/หน่วย) ออกไปได้ ส่วนตอนกลางคืนใช้ Off-Peak ที่ถูกลงเกือบครึ่ง ทำให้คืนทุนโซลาร์เร็วขึ้น 1-1.5 ปี และเพิ่ม ROI จาก 14% เป็น 18% ต่อปี